Vendemmia in Toscane: de druivenoogst beleven vanuit het Chianti-gebied

Arbeiders plukken druiven in de wijngaarden van de Chianti tijdens de vendemmia

September in Toscane betekent één ding: de vendemmia, de druivenoogst die de wijngaarden transformeert in een levendig spektakel van activiteit. Als je verblijft bij het hu Norcenni Girasole Village, ben je perfect gepositioneerd om deze oude traditie van dichtbij mee te maken. De Chianti-heuvels liggen op slechts een half uur rijden, waar wijnhuizen hun deuren openen voor bezoekers die meer willen dan alleen een glas wijn.

Wat is de vendemmia? Een Italiaanse traditie

Traditioneel gereedschap en druivenmanden gebruikt tijdens de vendemmia

De vendemmia is de druivenoogst, maar voor Toscaanse wijnboeren is het veel meer dan dat. Het is het hoogtepunt van een heel jaar werk, het moment waarop maanden van zorg en aandacht voor de wijngaard eindelijk vruchten afwerpen. In het Chianti-gebied, waar de beroemde Sangiovese-druif de hoofdrol speelt, wordt deze periode gevierd met een mix van hard werk, traditie en feest.

De timing is cruciaal. Wijnboeren controleren dagelijks de suikergehaltes in de druiven en wachten op het perfecte moment om te oogsten. Te vroeg en de wijn mist diepte, te laat en je verliest de frisse zuren die Chianti Classico zijn karakter geven. Deze ervaring kun je tijdens verschillende wijnhuisbezoeken zelf beleven, waar sommige locaties zelfs de mogelijkheid bieden om mee te helpen bij het plukken.

Wanneer vindt de vendemmia plaats in Toscane?

Druiventrossen in verschillende rijpheidsstadia tijdens de oogstperiode in september

In 2025 begon de vendemmia in Chianti in de eerste week van september voor witte druiven en basis voor spumante, terwijl de rode druiven – vooral de Sangiovese – vanaf half september werden geoogst. Dit patroon herhaalt zich jaarlijks, met kleine verschuivingen afhankelijk van het weer.

Als je de vendemmia wilt meemaken, plan dan je bezoek tussen begin september en begin oktober. In deze periode organiseren veel wijnhuizen speciale rondleidingen die je achter de schermen brengen. Je ziet hoe de druiven aankomen op het "piazzale di arrivo uve" – het grote plein waar vrachtwagens hun oogst lossen – en kunt het hele proces van druif tot wijn volgen.

De druiven worden handmatig geplukt in kleine kratten om beschadiging te voorkomen. Vooral voor premium wijnen zoals Chianti Classico Riserva is dit handwerk essentieel. Machines worden alleen gebruikt voor eenvoudigere wijnen, omdat de kwaliteit van topwijnen begint bij zorgvuldige selectie tijdens het plukken.

De beste plekken voor een vendemmia-ervaring in Chianti

Typisch Chianti wijnhuis omringd door wijngaarden vanuit de lucht gezien

Vanaf het hu Norcenni Girasole Village bereik je binnen 35 minuten het hart van het Chianti Classico-gebied, waar verschillende wijnhuizen gedurende de vendemmia speciale ervaringen aanbieden.

Lamole di Lamole in het dorpje Lamole organiseert rondleidingen die beginnen in de wijngaarden zelf. Je krijgt uitleg over de Sangiovese-druif en het ideale terroir van kleigrond vermengd met zandsteen uit de Apennijnen. Na de rondleiding volgt een proeverij in hun moderne proeflokaal, waar je vier verschillende Chianti Classico wijnen proeft. Verwacht €25-30 per persoon voor een complete ervaring.

Castello di Verrazzano, gelegen in de heuvels van Val di Greve, maakt al sinds de 12e eeuw wijn. Hun rondleiding van 75 minuten kost €25 en brengt je door een wijnkelder met meer dan 3000 vaten. De locatie is bijzonder: dit kasteel was de geboorteplaats van ontdekkingsreiziger Giovanni da Verrazzano, die de baai van New York verkende. Na de rondleiding kun je genieten van een lunch met bijpassende wijnen – reserveer wel van tevoren, want vooral in september zit het vol.

Casale dello Sparviero is een kleinschaliger optie met een spectaculaire oprijlaan vol cipressen. Voor €25 krijg je hier een proeverij van drie wijnen met charcuterie op het terras met uitzicht over de Chianti-heuvels. Perfect als je na een ochtend druiven plukken wilt ontspannen met een glas wijn en het landschap wilt bewonderen.

Wijnproeven tijdens de druivenoogst: wat je kunt verwachten

Wijnproeverij in een Chianti kelder met verschillende glazen Chianti Classico

Een vendemmia-ervaring bij een Chianti-wijnhuis volgt meestal een vast patroon, maar elk wijnhuis geeft er zijn eigen draai aan. Je begint vaak in de wijngaarden, waar een gids uitlegt hoe ze de druiven selecteren en waarom bepaalde percelen betere wijn opleveren. Let op de helling en de richting waar de wijnstokken staan – zuidelijke hellingen krijgen meer zon en produceren rijpere druiven.

Vervolgens ga je naar de cantina, de productieruimte. In september zie je hier de echte actie: druiven die worden ontsteeld, geperst en in vergistingsvaten komen. Sommige moderne wijnhuizen zoals Castello di Fonterutoli werken met verticale wijnmakerij – de druiven komen boven binnen en zakken door zwaartekracht naar beneden, waardoor pompwerk overbodig wordt en de druiven minder beschadigd raken.

De proeverij zelf vindt plaats in een gezellige omgeving, vaak met uitzicht op de wijngaarden. Een typische Chianti-proeverij bestaat uit vier wijnen: een jonge Chianti Classico (5 jaar oud), een iets stevigere variant, een Gran Riserva (6-8 jaar gerijpt) en soms een Riserva of speciale selectie. Bij elke wijn krijg je kleine hapjes – denk aan Toscaans brood, olijfolie, salami, pecorino kaas en soms truffels.

De Chianti Classico herken je aan zijn robijnrode kleur en aan het aroma van rode vruchten en viooltjes. De smaak heeft vrij veel tannines en zuren, maar moet toch een zachte afdronk hebben. Als je geen wijnexpert bent, geen probleem – de gastvrouw of sommelier legt alles uit en je leert snel om onderscheid te maken tussen de verschillende stijlen.

Chianti-wijnen en Italiaanse druivenrassen ontdekken

Sangiovese druiventrossen aan de wijnstok in het Chianti-gebied

De Sangiovese-druif is de absolute ster van Chianti. De naam betekent letterlijk "bloed van Jupiter" en werd bedacht door monniken in de 17e eeuw. Voor een wijn om Chianti Classico te mogen heten, moet deze minimaal 80% Sangiovese bevatten – de overige 20% mag Cabernet Sauvignon, Cannaiolo, Colorino of Merlot zijn.

Het "recept" voor Chianti Classico werd in 1872 opgeschreven door baron Bettino Ricasoli op Castello di Brolio, na dertig jaar experimenteren. Dit kasteel uit de 12e eeuw kun je nog steeds bezoeken voor rondleidingen en proeverijen. De baron ontdekte dat Sangiovese de perfecte basis vormde, aangevuld met kleine hoeveelheden andere druiven voor complexiteit.

Wat maakt Chianti wijnen zo goed? Het antwoord zit in de combinatie van druif, grond en klimaat. De kleigrond vermengd met zandsteen uit de Apennijnen geeft de Sangiovese precies de spanning die hij nodig heeft. Te rijke grond produceert zware, plompe wijnen, terwijl de arme Chianti-grond de wijnstok dwingt om diep te wortelen en geconcentreerde druiven te produceren.

Naast Chianti Classico produceren wijngaarden in de regio ook Super Toscaans – wijnen die niet aan de strikte DOC-regels voldoen maar vaak van topkwaliteit zijn. Sommige wijnmakers gebruiken bijvoorbeeld 100% Sangiovese of experimenteren met internationale druiven zoals Merlot en Cabernet Sauvignon. Het resultaat zijn wijnen die soms duurder zijn dan Chianti Classico, maar een heel ander karakter hebben.

Praktische tips voor je vendemmia-avontuur

Typisch uitzicht op de Chianti

Reserveer vooraf: Vooral tijdens de vendemmia-periode (september-begin oktober) zijn wijnhuizen druk. Bel of mail minimaal een week van tevoren om je rondleiding en proeverij te boeken. Veel wijnhuizen accepteren geen walk-ins tijdens het oogstseizoen.

Timing: Begin 's ochtends rond 10:00-11:00 uur, wanneer de rondleidingen vaak starten. Zo heb je tegen de middag je eerste proeverij gehad en kun je genieten van een lunch bij een van de wijnhuizen of in een nabijgelegen dorp zoals Greve in Chianti of Panzano.

Vervoer: Rijd zelf met de auto vanaf het hu Norcenni Girasole Village (neem een bestuurder die niet drinkt) of boek een georganiseerde wijnrondleiding met vervoer. De Chiantigiana (SS222) is de hoofdweg die Florence met Siena verbindt en slingert door het Chianti-landschap. Let op: veel wijnhuizen liggen aan smalle, onverharde wegen – een GPS is essentieel.

Dress code: Trek comfortabele schoenen aan voor wandelingen door wijngaarden. In september kan het overdag warm zijn (25-28°C) maar 's avonds koelt het af tot 15°C. Neem een licht jasje mee.

Kosten: Reken op €25-35 per persoon voor een rondleiding met proeverij. Wil je een lunch erbij, dan betaal je €50-75 per persoon. Premium ervaringen zoals kooklessen of multi-wijnhuis tours kunnen oplopen tot €100-150 per persoon.

Wijn meenemen: Als je wijn koopt bij een wijnhuis, vraag dan of ze kunnen verzenden. Wil je zelf meenemen, verpak flessen dan goed in bubble wrap en doe ze in je ruimbagage (niet handbagage). De meeste Italiaanse wijnen zijn goedkoper dan in Nederland, zelfs met transportkosten.

Combineren met sightseeing: Bezoek tussen twee wijnhuizen door middeleeuwse dorpjes zoals Montefioralle (vlak boven Greve), Panzano of Castellina in Chianti. Elk dorp heeft kleine enotecas waar je lokale wijnen en olijfolie kunt kopen.

Plan je vendemmia-ervaring vanuit het hu Norcenni Girasole Village

hu Norcenni Girasole Village: ideale uitvalsbasis voor de Chianti-heuvels

Het hu Norcenni Girasole Village ligt strategisch tussen Florence en Siena, midden in de Chianti-heuvels. Na een dag wijnproeven in de wijngaarden kun je terugkeren naar het zwembad, de restaurants met Toscaanse gerechten of gewoon ontspannen op je eigen terras met uitzicht op de wijngaarden.

Het dorp Figline Valdarno ligt op slechts 5 km en heeft een treinstation met directe verbindingen naar Florence (30 minuten) en Arezzo. Wil je na je vendemmia-avontuur nog meer van Toscane zien, dan zijn Siena (50 km), San Gimignano (70 km) en zelfs de Toscaanse kust allemaal haalbaar als dagtocht.

Bij het infopoint in het village kun je terecht voor tips over de beste wijnroutes, reserveringen bij wijnhuizen en zelfs georganiseerde excursies naar het Chianti-gebied. Ze kennen de regio goed en kunnen je adviseren welke wijnhuizen het beste passen bij wat je zoekt – van grote, professionele bedrijven tot kleine familiewijngaarden waar je echt thuis komt.

Het mooie van een verblijf bij het hu Norcenni Girasole Village tijdens de vendemmia is dat je de authenticiteit van het platteland combineert met alle faciliteiten die je nodig hebt. Je kinderen kunnen zich uitleven in de zwembaden en bij de animatie, terwijl jij geniet van goede wijn en Toscaans eten. En als je genoeg hebt van wijn, liggen Florence en zijn musea op slechts 35 km afstand.